Okul Belgem
Temel Eğitim · Ortaokul

Ortaokul Çevre Eğitimi ve İklim Değişikliği Dersi

Ortaokul Çevre Eğitimi ve İklim Değişikliği Dersi programındaki tema / ünite yapısını, öğrenme çıktısı sayısını, resmî MEB bağlantısını ve Okul Belgem BEP kullanım durumunu inceleyin.

Program yılı
2026
Program rejimi
TYMM
Tema / ünite
6
Öğrenme çıktısı
24

Tema / ünite yapısı

Aşağıdaki başlıklar ve öğrenme çıktısı sayıları, Okul Belgem'in resmî kaynaktan oluşturulmuş BEP içerik kütüphanesinden türetilir. Programın diğer açıklama bölümleri BEP amacı gibi sayılmaz.

1.

1. Ünite — İNSAN VE DOĞA

3 öğrenme çıktısı
2.

2. Ünite — DÖNGÜSEL DOĞA

4 öğrenme çıktısı
3.

3. Ünite — ÜRETİM VE KAYNAK KULLANIMI DENGESİ

5 öğrenme çıktısı
4.

4. Ünite — KÜRESEL İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ

5 öğrenme çıktısı
5.

5. Ünite — İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE UYUM

2 öğrenme çıktısı
6.

6. Ünite — SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA VE ÇEVRE

5 öğrenme çıktısı

Bu kapsamda 86 doğrudan bağlı süreç bileşeni BEP kütüphanesinde kısa dönemli amaç olarak kayıtlıdır. Kaynakta süreç bileşeni bulunmayan öğrenme çıktıları için kısa amaç uydurulmaz.

Öğrenme çıktıları ve bağlı süreç bileşenleri

Yalnız sayılarını görmek yerine amaçları burada inceleyin. Arama, bağlı kısa amaç metnini de tarar; eşleşen uzun amacın bütün süreç bileşenlerini birlikte gösterir. Metin ve sıra kaynak kütüphanedeki biçimiyle korunur.

24 öğrenme çıktısı gösteriliyor.

1. Ünite — İNSAN VE DOĞA

  1. [ÇEİD.1.1] İnsan ve doğa arasındaki ilişkiyi tartışabilme

    Bağlı 3 süreç bileşeni
    1. İnsan ve doğa arasındaki ilişkiye yönelik görüşlerini mantıksal olarak temellendirir.
    2. İnsan ve doğa arasındaki ilişkiye yönelik görüşleri mantıksal açıdan kıyaslayarak tutarsızlıkları tespit eder.
    3. İnsan ve doğa arasındaki ilişki konusunda ulaştığı görüşleri çürütür veya kabul eder.

  2. [ÇEİD.1.2] Doğal dengeye ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme

    Bağlı 3 süreç bileşeni
    1. Doğal dengeye ilişkin nitelikleri tanımlar.
    2. Doğal dengeye ilişkin veri toplar ve kaydeder.
    3. Doğal dengeye ilişkin topladığı verileri yorumlar ve değerlendirir.

  3. [ÇEİD.1.3] Doğal dengenin korunmasına yönelik bilimsel sorgulama yapabilme

    Bağlı 6 süreç bileşeni
    1. Doğal dengenin korunmasını olumsuz etkileyen bir soru veya problemi tanımlar.
    2. Sorusunu/problemini cevaplamada kullanabileceği bir model geliştirir.
    3. Ülkemizde ve dünyada yapılan çalışmaları inceleyerek probleme ilişkin araştırmasını planlar ve gerçekleştirir.
    4. Doğal dengenin korunmasına yönelik elde ettiği verileri analiz ederek yorumlar.
    5. Doğal dengenin korunmasına yönelik kanıta dayalı açıklama yapar ve çözüm üretir.
    6. Doğal dengeyi korumaya yönelik bilgiyi değerlendirerek paylaşır.

2. Ünite — DÖNGÜSEL DOĞA

  1. [ÇEİD.2.1] Yakın çevresindeki doğal kaynaklara yönelik bilimsel gözlem yapabilme

    Bağlı 3 süreç bileşeni
    1. Doğal kaynaklara yönelik nitelikleri tanımlar.
    2. Yakın çevresindeki doğal kaynaklara yönelik veri toplar ve kaydeder.
    3. Yakın çevresindeki doğal kaynaklara yönelik ulaştığı verileri açıklar.

  2. [ÇEİD.2.2] Yeryüzündeki doğal kaynaklara yönelik bilgi toplayabilme

    Bağlı 4 süreç bileşeni
    1. Yeryüzündeki doğal kaynakları araştırmak için kullanacağı araçları belirler.
    2. Belirlediği araçları kullanarak yeryüzündeki doğal kaynaklara ilişkin bilgileri bulur.
    3. Yeryüzündeki doğal kaynaklara ilişkin ulaştığı bilgileri doğrular.
    4. Yeryüzündeki doğal kaynaklara ilişkin ulaştığı bilgileri kaydeder.

  3. [ÇEİD.2.3] Doğal kaynakların sürdürülebilirliğinde etkili olan faktörlere ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme

    Bağlı 3 süreç bileşeni
    1. Doğal kaynakların sürdürülebilirliğine ilişkin nitelikleri tanımlar.
    2. Doğal kaynakların sürdürülebilirliğinde madde döngüleri ve enerji akışının önemine yönelik verileri toplar ve kaydeder.
    3. Doğal kaynakların sürdürülebilirliğinde madde döngüleri ve enerji akışının önemine yönelik verileri yorumlar ve değerlendirir.

  4. [ÇEİD.2.4] Madde döngüleri ve enerji akışındaki aksamanın doğal yaşamda sebep olduğu bir problemi çözebilme

    Bağlı 5 süreç bileşeni
    1. Madde döngüleri ve enerji akışındaki aksamanın doğal yaşamda sebep olduğu bir problemi belirleyerek yapılandırır.
    2. Madde döngüleri ve enerji akışındaki aksamanın doğal yaşamda sebep olduğu problemi özetler.
    3. Belirlediği problemin çözümüne yönelik mevcut bilgiye/veriye dayalı tahminde bulunur.
    4. Problemin çözümüne yönelik önermeler üzerinden akıl yürütür.
    5. Problemin çözümüne yönelik değerlendirmede bulunur.

3. Ünite — ÜRETİM VE KAYNAK KULLANIMI DENGESİ

  1. [ÇEİD.3.1] Günlük hayatta üretim ve kaynak kullanımı arasındaki dengenin önemine yönelik bilimsel çıkarım yapabilme

    Bağlı 3 süreç bileşeni
    1. Üretim ve kaynak kullanımı kavramlarına yönelik nitelikleri tanımlar.
    2. Günlük hayatında kullandığı tüketim maddelerinin yaşam döngüsü analizlerine yönelik veri toplar ve kaydeder.
    3. Günlük hayatındaki üretim ve kaynak kullanımı dengesine ilişkin ulaştığı verileri yorumlar ve değerlendirir.

  2. [ÇEİD.3.2] Atık, çöp ve kirlilik kavramlarını yapılandırabilme

    Bağlı 2 süreç bileşeni
    1. Atık, çöp ve kirlilik kavramları arasındaki nedensel ilişkileri ortaya koyar.
    2. Tespit ettiği ilişkilerle ilgili ön bilgilerinden de yararlanarak bu kavramların tüketimle ilişkisini uyumlu bir bütün olarak ortaya koyar.

  3. [ÇEİD.3.3] Atık ve çöpün neden olduğu kirliliğe ilişkin bilgi toplayabilme

    Bağlı 4 süreç bileşeni
    1. Atık ve çöpün neden olduğu kirlilik türlerini belirleyebilmek için kullanacağı araçları belirler.
    2. Atık ve çöpün neden olduğu kirlilik türleri hakkında belirlediği araçları kullanarak bilgileri bulur.
    3. Atık ve çöpün neden olduğu kirlilik türleri hakkında ulaştığı bilgileri doğrular.
    4. Atık ve çöpün neden olduğu kirlilik türleri hakkında ulaştığı bilgileri kaydeder.

  4. [ÇEİD.3.4] Ekolojik ayak izi kavramını yapılandırabilme

    Bağlı 2 süreç bileşeni
    1. Ekolojik ayak izinde etkili olan faktörler arası nedensel ilişkileri ortaya koyar.
    2. Tespit ettiği ilişkiler ile ön bilgilerinden de yararlanarak ekolojik ayak izi ve tüketim alışkanlıklarını uyumlu bir bütün olarak ortaya koyar.

  5. [ÇEİD.3.5] İnsan kaynaklı çevre sorunları ve bu sorunların insan hayatı üzerindeki etkilerine yönelik bilgi toplayabilme

    Bağlı 4 süreç bileşeni
    1. İnsan kaynaklı çevre sorunları ve bu sorunların insan hayatı üzerindeki etkilerini araştırmak için kullanacağı araçları belirler.
    2. İnsan kaynaklı çevre sorunları ve bu sorunların insan hayatı üzerindeki etkilerine yönelik belirlediği araçları kullanarak bilgileri bulur.
    3. İnsan kaynaklı çevre sorunları ve bu sorunların insan hayatı üzerindeki etkilerine yönelik ulaştığı bilgileri doğrular.
    4. İnsan kaynaklı çevre sorunları ve bu sorunların insan hayatı üzerindeki etkilerine yönelik bulduğu bilgileri kaydeder.

4. Ünite — KÜRESEL İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ

  1. [ÇEİD.4.1] Sera gazlarının artışına neden olan olayları sorgulayabilme

    Bağlı 5 süreç bileşeni
    1. Sera gazlarının artışına neden olan olaylara yönelik merak ettiği sorunu tanımlar.
    2. Sera gazlarının artışına neden olan olaylara yönelik tanımladığı soruna ilişkin soru sorar.
    3. Sera gazlarının artışına neden olan olaylara yönelik tanımladığı sorun hakkında bilgi toplar.
    4. Sera gazlarının artışına neden olan olaylara yönelik topladığı bilgilerin doğruluğunu değerlendirir.
    5. Sera gazlarının artışı konusunda topladığı bilgiler üzerinden çıkarım yapar.

  2. [ÇEİD.4.2] Sera etkisinin küresel ısınmadaki rolüne yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme

    Bağlı 2 süreç bileşeni
    1. Sera etkisinin küresel ısınmadaki rolüne yönelik örüntüler bulur.
    2. Sera etkisinin küresel ısınmadaki rolüne yönelik genelleme yapar.

  3. [ÇEİD.4.3] Küresel ısınmanın iklim değişikliğindeki rolünü sorgulayabilme

    Bağlı 5 süreç bileşeni
    1. Küresel ısınmanın iklim değişikliğindeki rolüne yönelik merak ettiği sorunu tanımlar.
    2. Küresel ısınmanın iklim değişikliğindeki rolüne yönelik tanımladığı soruna ilişkin soru sorar.
    3. Küresel ısınmanın iklim değişikliğindeki rolüne yönelik tanımladığı sorun hakkında bilgi toplar.
    4. Küresel ısınmanın iklim değişikliğindeki rolüne yönelik topladığı bilgilerin doğruluğunu değerlendirir.
    5. Küresel ısınmanın iklim değişikliğindeki rolü konusunda topladığı bilgiler üzerinden çıkarım yapar.

  4. [ÇEİD.4.4] Küresel iklim değişikliğinin nedenlerine yönelik eleştirel düşünebilme

    Bağlı 3 süreç bileşeni
    1. Küresel iklim değişikliğinin nedenlerini sorgular.
    2. Küresel iklim değişikliğinin nedenleri hakkında akıl yürütür.
    3. Küresel iklim değişikliğinin nedenleri hakkında akıl yürütmeyle ulaştığı çıkarımları yansıtır.

  5. [ÇEİD.4.5] Küresel iklim değişikliğinin doğrudan ya da dolaylı olarak neden olduğu afetler ve bu afetlerin etkilerine yönelik bilgi toplayabilme

    Bağlı 4 süreç bileşeni
    1. Küresel iklim değişikliğinin doğrudan ya da dolaylı olarak neden olduğu afetler ve bu afetlerin etkilerini araştırmak için kullanacağı araçları belirler.
    2. Küresel iklim değişikliğinin doğrudan ya da dolaylı olarak neden olduğu afetler ve bu afetlerin etkilerine yönelik belirlediği araçları kullanarak bilgileri bulur.
    3. Küresel iklim değişikliğinin doğrudan ya da dolaylı olarak neden olduğu afetler ve bu afetlerin etkilerine yönelik ulaştığı bilgileri doğrular.
    4. Küresel iklim değişikliğinin doğrudan ya da dolaylı olarak neden olduğu afetler ve bu afetlerin etkilerine yönelik bulduğu bilgileri kaydeder.

5. Ünite — İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE UYUM

  1. [ÇEİD.5.1] İklim değişikliğinin ülkemizdeki mevcut ve olası etkilerini tartışabilme

    Bağlı 3 süreç bileşeni
    1. İklim değişikliğinin ülkemizdeki mevcut ve olası etkilerine yönelik mantıksal temellendirme yapar.
    2. İklim değişikliğinin ülkemizdeki mevcut ve olası etkilerine yönelik oluşturduğu görüşlerde çelişki ve tutarsızlıkları tespit eder.
    3. İklim değişikliğinin ülkemizdeki mevcut ve olası etkilerine yönelik oluşturduğu görüşleri çürütür veya kabul eder.

  2. [ÇEİD.5.2] Ülkemizdeki iklim değişikliği ile mücadele konusunda ulusal ve uluslararası çalışmalara yönelik bilgi toplayabilme

    Bağlı 4 süreç bileşeni
    1. Ülkemizdeki iklim değişikliği ile mücadele konusunda ulusal ve uluslararası çalışmaları araştırmak için kullanacağı araçları belirler.
    2. Belirlediği araçları kullanarak ülkemizdeki iklim değişikliği ile mücadele konusunda ulusal ve uluslararası çalışmalar hakkında bilgileri bulur.
    3. Ülkemizdeki iklim değişikliği ile mücadele konusunda ulusal ve uluslararası çalışmalar hakkında ulaştığı bilgileri doğrular.
    4. Ülkemizdeki iklim değişikliği ile mücadele konusunda ulusal ve uluslararası çalışmalar hakkında ulaştığı bilgileri kaydeder.

6. Ünite — SÜRDÜRÜLEBİLİR KALKINMA VE ÇEVRE

  1. [ÇEİD.6.1] Sürdürülebilir kalkınma açısından geri dönüşüm ve geri kazanımı karşılaştırabilme

    Bağlı 3 süreç bileşeni
    1. Sürdürülebilir kalkınma açısından geri dönüşüm ve geri kazanıma ilişkin özellikleri belirler.
    2. Sürdürülebilir kalkınma açısından geri dönüşüm ve geri kazanıma ilişkin benzerlikleri listeler.
    3. Sürdürülebilir kalkınma açısından geri dönüşüm ve geri kazanıma ilişkin farklılıkları listeler.

  2. [ÇEİD.6.2] Atık malzemelerden yararlanarak günlük hayatta kullanabileceği bilimsel bir ileri dönüşüm modeli oluşturabilme

    Bağlı 2 süreç bileşeni
    1. Atık malzemelerden yararlanarak günlük hayatta kullanabileceği ileri dönüşüm modeli önerir.
    2. Atık malzemelerden yararlanarak günlük hayatta kullanabileceği ileri dönüşüm modelini yeni kanıtlarla geliştirir.

  3. [ÇEİD.6.3] Sürdürülebilir kalkınmayı destekleyen örnek uygulamalara ilişkin bilgi toplayabilme

    Bağlı 4 süreç bileşeni
    1. Sürdürülebilir kalkınmayı destekleyen örnek uygulamalarla ilgili bilgiye ulaşmak için kullanacağı araçları belirler.
    2. Sürdürülebilir kalkınmayı destekleyen örnek uygulamalarla ilgili bilgileri bulur.
    3. Sürdürülebilir kalkınmayı destekleyen örnek uygulamalara yönelik ulaşılan bilgileri doğrular.
    4. Sürdürülebilir kalkınmayı destekleyen örnek uygulamalara yönelik ulaşılan bilgileri kaydeder.

  4. [ÇEİD.6.4] Sürdürülebilir kalkınma ve çevreye yönelik günlük hayatta karşılaştığı bir problemi çözebilme

    Bağlı 5 süreç bileşeni
    1. Sürdürülebilir kalkınma ve çevreye yönelik günlük hayatta karşılaştığı bir problemi yapılandırır.
    2. Sürdürülebilir kalkınma ve çevreye yönelik günlük hayatta karşılaştığı bir problemi özetler.
    3. Sürdürülebilir kalkınma ve çevreye yönelik günlük hayatta karşılaştığı bir problemin çözümüne yönelik gözleme dayalı tahminde bulunur.
    4. Sürdürülebilir kalkınma ve çevreye yönelik günlük hayatta karşılaştığı bir problemin çözümüne yönelik önermeler üzerinden akıl yürütür.
    5. Sürdürülebilir kalkınma ve çevreye yönelik günlük hayatta karşılaştığı bir problemin çözümüne yönelik değerlendirmede bulunur.

  5. [ÇEİD.6.5] Çevre, iklim ve sürdürülebilir kalkınma ile ilgili farklı kariyer alanlarına yönelik bilgi toplayabilme

    Bağlı 4 süreç bileşeni
    1. Çevre, iklim ve sürdürülebilir kalkınma ile ilgili farklı kariyer alanlarına yönelik bilgiye ulaşmak için kullanacağı araçları belirler.
    2. Çevre, iklim ve sürdürülebilir kalkınma ile ilgili farklı kariyer alanlarıyla ilgili bilgileri bulur.
    3. Çevre, iklim ve sürdürülebilir kalkınma ile ilgili farklı kariyer alanlarıyla ilgili bulduğu bilgileri doğrular.
    4. Çevre, iklim ve sürdürülebilir kalkınma ile ilgili farklı kariyer alanlarıyla ilgili ulaşılan bilgileri kaydeder.

Bir amacı listede bulmanız öğrencinin o amaca gereksinim duyduğunu göstermez. Önce mevcut performansı değerlendirin; uygun amaç ve bağlı bileşenleri kendi öğrenciniz için seçin.

Programın güncellik ve kapsam notu

2026 TYMM programı ortaokul kademesi için yayımlanmıştır; program sabit sınıf numarası veya ayrı seviye kapsamı tanımlamaz.

  • • Resmî kaynak sabit sınıf eşlemesi vermediği için tek Ortaokul kapsamı yayımlanır; sınıf adıyla müfredat URL'si üretilmez.
  • • Haftalık ders saati farklılıkları ayrı müfredat kapsamına dönüştürülmez; gerçek program kutularındaki tam amaç seti korunur.
  • • Tema / ünite ve öğrenme çıktısı sayıları mevcut kaynak-sadakatiyle doğrulanmış BEP kütüphanesinden türetilir; yeni BEP amacı üretilmez.

Okul Belgem araçları

BEP durumu

Çevre Eğitimi ve İklim Değişikliği Dersi 2026 kaynak amaçları Okul Belgem BEP amaç kütüphanesinde kullanılıyor.

Yıllık plan durumu

2026-2027 yıllık plan desteği okul türü, sınıf ve ders saati kapsamına göre Yıllık Plan aracında ayrıca doğrulanır; bu müfredat sayfası sınıf eşlemesi üretmez.

BEP TaslağıYıllık PlanKaba Değerlendirme

Resmî program kaynağı

Kaynak kurum: T.C. Millî Eğitim Bakanlığı / Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı. Son kaynak doğrulama tarihi: 2026-09-01. Okul Belgem programın resmî yayımlayıcısı değildir.

Resmî program sayfasını aç