Okul Belgem
Temel Eğitim · 8. Sınıf

8. Sınıf Fen Bilimleri Dersi

8. sınıf Fen Bilimleri öğretim programındaki ünite yapısını, öğrenme çıktısı sayısını, resmî TYMM bağlantısını ve Okul Belgem araç durumunu inceleyin.

Program yılı
2026
Program rejimi
TYMM
Tema / ünite
7
Öğrenme çıktısı
43

Tema / ünite yapısı

Aşağıdaki başlıklar ve öğrenme çıktısı sayıları, Okul Belgem'in resmî kaynaktan oluşturulmuş BEP içerik kütüphanesinden türetilir. Programın diğer açıklama bölümleri BEP amacı gibi sayılmaz.

1.

8. Sınıf — 1. ÜNİTE: MEVSİMLER VE İKLİM

2 öğrenme çıktısı
2.

8. Sınıf — 2. ÜNİTE: YAŞAMI KOLAYLAŞTIRAN KUVVET

2 öğrenme çıktısı
3.

8. Sınıf — 3. ÜNİTE: YAŞAMIN GİZEMİ

8 öğrenme çıktısı
4.

8. Sınıf — 4. ÜNİTE: SESİN DÜNYASI

6 öğrenme çıktısı
5.

8. Sınıf — 5. ÜNİTE: PERİYODİK TABLO VE MADDENİN ETKİLEŞİMİ

8 öğrenme çıktısı
6.

8. Sınıf — 6. ÜNİTE: ELEKTRİĞİN YOLCULUĞU

10 öğrenme çıktısı
7.

8. Sınıf — 7. ÜNİTE: SÜRDÜRÜLEBİLİR YAŞAM VE MADDE DÖNGÜLERİ

7 öğrenme çıktısı

Bu kapsamda 134 doğrudan bağlı süreç bileşeni BEP kütüphanesinde kısa dönemli amaç olarak kayıtlıdır. Kaynakta süreç bileşeni bulunmayan öğrenme çıktıları için kısa amaç uydurulmaz.

Öğrenme çıktıları ve bağlı süreç bileşenleri

Yalnız sayılarını görmek yerine amaçları burada inceleyin. Arama, bağlı kısa amaç metnini de tarar; eşleşen uzun amacın bütün süreç bileşenlerini birlikte gösterir. Metin ve sıra kaynak kütüphanedeki biçimiyle korunur.

43 öğrenme çıktısı gösteriliyor.

8. Sınıf — 1. ÜNİTE: MEVSİMLER VE İKLİM

  1. [FB.8.1.1] Dünya’nın Güneş etrafındaki hareketi ve eksen eğikliğinin sonuçları ile ilgili bilimsel çıkarım yapabilme

    Bağlı 3 süreç bileşeni
    1. Dünya’nın Güneş etrafındaki hareketi ve eksen eğikliği ile ilgili nitelikleri tanımlar.
    2. Dünya’nın Güneş etrafındaki hareketi ve eksen eğikliği ile ilgili topladığı verileri kaydeder.
    3. Dünya’nın Güneş etrafındaki hareketi ve eksen eğikliği ile ilgili topladığı verileri yorumlar ve değerlendirir.
  2. [FB.8.1.2] İklim ve hava olaylarını karşılaştırabilme

    Bağlı 3 süreç bileşeni
    1. İklim ve hava olaylarına ilişkin nitelikleri belirler.
    2. Belirlenen özelliklere ilişkin benzerlikleri listeler.
    3. Belirlenen özelliklere ilişkin farklılıkları listeler.

8. Sınıf — 2. ÜNİTE: YAŞAMI KOLAYLAŞTIRAN KUVVET

  1. [FB.8.2.1] Basit makineleri sınıflandırabilme

    Bağlı 4 süreç bileşeni
    1. Basit makinelere ilişkin nitelikleri belirler.
    2. Basit makineleri niteliklerine göre ayrıştırır.
    3. Basit makineleri niteliklerine göre gruplandırır.
    4. Basit makineleri etiketlendirir.
  2. [FB.8.2.2] Günlük yaşamda iş kolaylığı sağlayacak bilimsel model oluşturabilme

    Bağlı 2 süreç bileşeni
    1. Günlük yaşamda iş kolaylığı sağlayacak basit makine modeli önerir.
    2. Günlük yaşamda iş kolaylığı sağlaması için hazırladığı modeli yeni kanıtlara göre yeniler.

8. Sınıf — 3. ÜNİTE: YAŞAMIN GİZEMİ

  1. [FB.8.3.1] Nükleotid, gen, DNA ve kromozom kavramları arasındaki ilişkiyi yapılandırabilme

    Bağlı 2 süreç bileşeni
    1. Nükleotid, gen, DNA ve kromozom kavramlarını inceleyerek hiyerarşik ilişkileri ortaya koyar.
    2. Nükleotid, gen, DNA ve kromozom kavramlarının uyumlu bir bütün olduğunu açıklar.
  2. [FB.8.3.2] DNA’nın yapısını model üzerinde bilimsel olarak gözlemleyebilme

    Bağlı 3 süreç bileşeni
    1. DNA’nın yapısının niteliklerini tanımlar.
    2. DNA’nın yapısını model üzerinde inceleyerek veri toplar ve kaydeder.
    3. Elde edilen verileri açıklar.
  3. [FB.8.3.3] Mitoz ve mayoz kavramları arasındaki ilişkiyi karşılaştırabilme

    Bağlı 3 süreç bileşeni
    1. Mitoz ve mayoz kavramlarına ilişkin özellikleri belirler.
    2. Mitoz ve mayoz kavramlarına ilişkin benzerlikleri listeler.
    3. Mitoz ve mayoz kavramlarına ilişkin farklılıkları listeler.
  4. [FB.8.3.4] Kalıtımla ilgili kavramları yapılandırabilme

    Bağlı 2 süreç bileşeni
    1. Kalıtımla ilgili kavramlar arasında mantıksal ilişkileri ortaya koyar.
    2. Kalıtımla ilgili kavramları uyumlu bir bütün olarak açıklar.
  5. [FB.8.3.5] Tek karakter çaprazlamaları ile ilgili problemler çözerek sonuçlarına ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme

    Bağlı 3 süreç bileşeni
    1. Tek karakter çaprazlamaları ile ilgili nitelikleri tanımlar.
    2. Tek karakter çaprazlamaları ile ilgili problemler çözerek sonuçlara ilişkin veri toplar ve kaydeder.
    3. Sonuçlara ilişkin elde ettiği verileri yorumlar ve değerlendirir.
  6. [FB.8.3.6] Akraba evliliklerinin genetik sonuçlarını tartışabilme

    Bağlı 3 süreç bileşeni
    1. Akraba evliliklerinin genetik sonuçlarına yönelik mantıksal temellendirme yapar.
    2. Akraba evliliklerinin genetik sonuçlarına yönelik mantıksal tutarsızlıkları tespit eder.
    3. Akraba evliliklerinin genetik sonuçları konusunda geçerli bir fikir oluşturur.
  7. [FB.8.3.7] Mutasyonla ilgili bilgi toplayabilme

    Bağlı 4 süreç bileşeni
    1. Mutasyon ile ilgili bilgiye ulaşmak için kullanacağı araçları belirler.
    2. Mutasyon hakkındaki bilgileri bulur.
    3. Mutasyon hakkında bulduğu bilgileri doğrular.
    4. Mutasyon hakkında ulaşılan bilgileri kaydeder.
  8. [FB.8.3.8] Canlıların yaşadıkları çevreye uyumlarına ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme

    Bağlı 3 süreç bileşeni
    1. Canlıların yaşadıkları çevreye uyumlarına ilişkin nitelikleri tanımlar.
    2. Canlıların yaşadıkları çevreye uyumlarına ilişkin veri toplar ve kaydeder.
    3. Canlıların yaşadıkları çevreye uyumlarına ilişkin verileri yorumlar ve değerlendirir.

8. Sınıf — 4. ÜNİTE: SESİN DÜNYASI

  1. [FB.8.4.1] Sesin oluşumuna yönelik bilimsel çıkarım yapabilme

    Bağlı 3 süreç bileşeni
    1. Sesi oluşturan nitelikleri tanımlar.
    2. Sesin oluşumuna ilişkin veri toplar ve kaydeder.
    3. Sesin titreşim sonucunda oluşarak dalgalar hâlinde yayıldığını yorumlar ve değerlendirir.
  2. [FB.8.4.2] Sesin yayılabildiği ortamlara yönelik deney yapabilme

    Bağlı 2 süreç bileşeni
    1. Sesin yayılabildiği ortamlar ile ilgili deney tasarlar.
    2. Deney ile ilgili ölçme ve veri analizi yapar.
  3. [FB.8.4.3] Sesin frekansına göre ince veya kalın olarak işitilmesine neden olan ses özellikleri ile ilgili deney yapabilme

    Bağlı 2 süreç bileşeni
    1. Çevresindeki seslerin, ince ve kalın işitilmesine neden olan özellikleri ile ilgili deney tasarlar.
    2. Deney ile ilgili ölçme ve veri analizi yapar.
  4. [FB.8.4.4] Ses ile ilgili değişkenlerin işitmeye etkisi hakkında hipotez oluşturabilme

    Bağlı 5 süreç bileşeni
    1. Ses kaynağından uzaklık ile ses şiddetinin işitmeye etkisi hakkında problemi tanımlar.
    2. Ses kaynağından uzaklık ile ses şiddetinin işitmeye etkisi ile ilgili neden sonuç ilişkilerini belirler.
    3. Ses kaynağından uzaklık ile ses şiddetinin işitmeye etkisini araştırmaya yönelik değişkenleri belirler.
    4. Ses kaynağından uzaklık ile ses şiddetinin işitmeye etkisini araştırmaya yönelik değişkenleri kontrol eder.
    5. Ses kaynağından uzaklık ile ses şiddetinin işitmeye etkisine ilişkin önerme sunar.
  5. [FB.8.4.5] Farklı maddeler ile etkileşimi sonucunda sesin iletilmesi, yansıması ve soğurulmasına ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme

    Bağlı 3 süreç bileşeni
    1. Sesin iletilmesi, yansıması ve soğurulmasını tanımlar.
    2. Sesin iletilmesi, yansıması ve soğrulmasına ilişkin veri toplar ve kaydeder.
    3. Akustik uygulamalarının sesin özellikleri ile ilişkili olduğunu yorumlar ve değerlendirir.
  6. [FB.8.4.6] Ses kirliliğini önlemeye yönelik önlemleri bilimsel olarak sorgulayabilme

    Bağlı 6 süreç bileşeni
    1. Ses kirliliğinin canlılara etkisine ilişkin soru veya problem tanımlar.
    2. Sorusunu/problemini cevaplamada kullanabileceği ses kirliliğini önlemeye yönelik bir fikir/model geliştirir.
    3. Ses kirliliğini önlemeye yönelik araştırma planlayarak gerçekleştirir.
    4. Ses kirliliğini önlemeye yönelik fikir/modelle ilgili verileri analiz ederek yorumlar.
    5. Ses kirliliğini önlemeye yönelik fikir/modelle ilgili kanıta dayalı açıklama yaparak çözüm üretir.
    6. Ses kirliliğini önlemeye yönelik bilgiyi değerlendirerek paylaşır.

8. Sınıf — 5. ÜNİTE: PERİYODİK TABLO VE MADDENİN ETKİLEŞİMİ

  1. [FB.8.5.1] Elementleri periyodik tablo üzerinde metal, ametal, yarı metal ve soy gaz olarak sınıflandırabilme

    Bağlı 4 süreç bileşeni
    1. Elementleri metal, ametal, yarı metal ve soy gaz olarak niteliklerini tanımlar.
    2. Metal, ametal, yarı metal ve soy gazları özelliklerine göre ayrıştırır.
    3. Elementleri metal, ametal, yarı metal ve soy gaz olarak gruplandırır.
    4. Elementleri metal, ametal, yarı metal ve soy gaz olarak etiketler.
  2. [FB.8.5.2] Fiziksel ve kimyasal değişimler ile ilgili bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme

    Bağlı 5 süreç bileşeni
    1. Ön bilgi ve deneyimlerini kullanarak maddelerin fiziksel ve kimyasal değişimine yönelik önermeler oluşturur.
    2. Gözleme dayalı olan ve olmayan günlük yaşam ile ilişkili önermeleri karşılaştırır.
    3. Tahminlerini temellendirmek için gözlem verilerinden sonuç çıkarır.
    4. Günlük yaşam ile ilişkili gözlenmemiş durumlara ilişkin tahminlerde bulunur.
    5. Tahminlerin geçerliliğini oluşturulan ölçütlere göre sorgular.
  3. [FB.8.5.3] Kimyasal tepkimelerle ilgili bilimsel çıkarım yapabilme

    Bağlı 3 süreç bileşeni
    1. Kimyasal tepkimelerin niteliklerini tanımlar.
    2. Yaptığı deneyle ilgili veri toplar ve kaydeder.
    3. Deneyle ilgili verileri yorumlar ve değerlendirir.
  4. [FB.8.5.4] Kimyasal tepkimelerin günlük yaşamdaki etkilerine yönelik bilgi toplayabilme

    Bağlı 4 süreç bileşeni
    1. Kimyasal tepkimelerin günlük yaşamdaki etkileri ile ilgili bilgilere ulaşmak için kullanacağı araçları belirler.
    2. Belirlediği araçları kullanarak konu hakkında bilgilere ulaşır.
    3. Konu hakkında ulaştığı bilgileri doğrular.
    4. Ulaştığı bilgileri kaydeder.
  5. [FB.8.5.5] Asit ve bazların genel özelliklerini karşılaştırabilme

    Bağlı 3 süreç bileşeni
    1. Asit ve bazların özelliklerini belirler.
    2. Asit ve bazların benzer özelliklerini listeler.
    3. Asit ve bazların farklı özelliklerini listeler.
  6. [FB.8.5.6] Maddelerin asit veya baz olduğunu çeşitli ayıraçlar kullanarak bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme

    Bağlı 5 süreç bileşeni
    1. Ön bilgi ve deneyimlerini kullanarak asit ve bazlarla ilgili önermeler oluşturur.
    2. Gözleme dayalı olan ve olmayan günlük yaşam ile ilişkili önermeleri karşılaştırır.
    3. Tahminlerini temellendirmek için gözlem verilerinden sonuç çıkarır.
    4. Günlük yaşam ile ilişkili gözlemlenmemiş duruma ilişkin tahminde bulunur.
    5. Tahminlerin geçerliğini sorgular.
  7. [FB.8.5.7] Maddelerin asitlik ve bazlık durumlarına ilişkin “pH“ değerlerini kullanarak tümevarımsal akıl yürütebilme

    Bağlı 2 süreç bileşeni
    1. Maddelerin “pH“ değerleri ile ilgili örüntü bulur.
    2. Maddelerin “pH“ değerlerini kullanarak genelleme yapar.
  8. [FB.8.5.8] Asit ve bazların çeşitli maddeler üzerindeki etkilerine yönelik deney yapabilme

    Bağlı 2 süreç bileşeni
    1. Asit ve bazların çeşitli maddeler üzerindeki etkilerini gösteren deney tasarlar.
    2. Deney ile ilgili ölçme ve veri analizi yapar.

8. Sınıf — 6. ÜNİTE: ELEKTRİĞİN YOLCULUĞU

  1. [FB.8.6.1] Ampullerin bağlanma durumunun ampul parlaklığına etkisine yönelik deney yapabilme

    Bağlı 2 süreç bileşeni
    1. Ampullerin bağlanma durumuna göre parlaklıklarının değişimini gösteren deney tasarlar.
    2. Deney ile ilgili ölçme ve veri analizi yapar.
  2. [FB.8.6.2] Elektrik akımını operasyonel olarak tanımlayabilme

    Bağlı 3 süreç bileşeni
    1. Elektrik akımının niteliklerini tanımlar.
    2. Akımın büyüklüğünü ampermetre ile ölçer.
    3. Akımın büyüklüğünü amper birimi ile açıklar.
  3. [FB.8.6.3] Bir devre elemanının uçları arasındaki potansiyel farkı (gerilimi) operasyonel olarak tanımlayabilme

    Bağlı 3 süreç bileşeni
    1. Potansiyel farkın niteliklerini tanımlar.
    2. Potansiyel fark büyüklüğünü voltmetre ile ölçer.
    3. Potansiyel farkın büyüklüğünü volt birimi ile açıklar.
  4. [FB.8.6.4] Bir devre elemanının uçları arasındaki gerilim ile üzerinden geçen akım ilişkisine yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme

    Bağlı 2 süreç bileşeni
    1. Elektrik devresinde akım ve gerilim arasında örüntü oluşturur.
    2. Bir elektrik devresi üzerinde akım-gerilim ilişkisine yönelik genelleme yapar.
  5. [FB.8.6.5] Özgün bir aydınlatma aracı modeli oluşturabilme

    Bağlı 2 süreç bileşeni
    1. Özgün bir aydınlatma aracı modeli önerir.
    2. Aydınlatma aracı modelini yeni kanıtlara göre yeniler.
  6. [FB.8.6.6] Elektrik enerjisinin dönüştüğü enerjileri sınıflandırabilme

    Bağlı 4 süreç bileşeni
    1. Elektrik enerjisinin dönüşümüne ait nitelikleri belirler.
    2. Elektrik enerjisinin ısı, ışık, ses ve hareket enerjisine dönüşüm örneklerini ayrıştırır.
    3. Elektrik enerjisinin ısı, ışık, ses ve hareket enerjisine dönüşüm örneklerini gruplandırır.
    4. Elektrik enerjisinin ısı, ışık, ses ve hareket enerjisine dönüşüm örneklerini etiketlendirir.
  7. [FB.8.6.7] Elektrik enerjisinin ısı, ışık, ses veya hareket enerjisine dönüşümüne yönelik bilimsel model oluşturabilme

    Bağlı 2 süreç bileşeni
    1. Elektrik enerjisinin ısı, ışık, ses veya hareket enerjisine dönüşümüne yönelik bir model önerir.
    2. Tasarladığı modeli yeni kanıtlara göre yeniler.
  8. [FB.8.6.8] Elektrik enerjisi üretim santrallerini sınıflandırabilme

    Bağlı 4 süreç bileşeni
    1. Elektrik üretimi için gerekli olan nitelikleri belirler.
    2. Elektrik üretim santrallerini kullanılan enerji kaynaklarına göre ayrıştırır.
    3. Elektrik üretim santrallerini kullanılan enerji kaynaklarına göre gruplandırır.
    4. Yenilenebilir ve yenilenemeyen enerji kaynaklarına göre elektrik üretim santrallerini etiketler.
  9. [FB.8.6.9] Elektrik enerjisi üretim santrallerinin avantaj ve dezavantajlarını tartışabilme

    Bağlı 3 süreç bileşeni
    1. Elektrik üretim santralleri hakkında görüşlerini mantıksal temellendirme yapar.
    2. Elektrik üretim santralleri hakkında kendi görüşlerini başka görüşlerle mantıksal açıdan kıyaslar.
    3. Elektrik üretim santrallerini avantajları ve dezavantajları bakımından tartışır.
  10. [FB.8.6.10] Elektrik enerjisinin bilinçli ve tasarruflu kullanılmasının önemini tartışabilme

    Bağlı 3 süreç bileşeni
    1. Elektrik enerjisinin kullanılması hakkında görüşlerini mantıksal çerçevede sunar.
    2. Elektrik enerjisinin kullanılması hakkında kendi görüşlerini başka görüşlerle kıyaslayarak mantıksal çelişkileri tespit eder.
    3. Elektrik enerjisinin bilinçli ve tasarruflu kullanılmasının aile ve ülke ekonomisine katkılarını kabul eder.

8. Sınıf — 7. ÜNİTE: SÜRDÜRÜLEBİLİR YAŞAM VE MADDE DÖNGÜLERİ

  1. [FB.8.7.1] Bitkilerde besin üretiminde fotosentezin önemini yapılandırabilme

    Bağlı 2 süreç bileşeni
    1. Fotosentez ile bitkilerdeki besin üretimi arasındaki nedensel ilişkileri ortaya koyar.
    2. Bitkilerde besin üretiminde fotosentezin önemi konusunda elde ettiği bilgileri uyumlu bir bütün olarak açıklar.
  2. [FB.8.7.2] Fotosentez hızını etkileyen faktörler ile ilgili hipotez oluşturabilme

    Bağlı 5 süreç bileşeni
    1. Fotosentez hızını etkileyen faktörleri tanımlar.
    2. Fotosentez hızı ile onu etkileyen faktörler arasındaki neden sonuç ilişkilerini belirler.
    3. Fotosentez hızını etkileyen değişkenleri belirler.
    4. Fotosentez hızını etkileyen değişkenleri kontrol eder.
    5. Fotosentez hızını etkileyen faktörlere ait önerme sunar.
  3. [FB.8.7.3] Canlılarda solunumun önemini yapılandırabilme

    Bağlı 2 süreç bileşeni
    1. Solunumu inceleyerek canlılardaki önemi ile ilişkisini ortaya koyar.
    2. Canlılarda solunumun önemi konusunda elde ettiği bilgileri uyumlu bir bütün olarak açıklar.
  4. [FB.8.7.4] Madde döngülerine ilişkin şema üzerinden bilimsel çıkarım yapabilme

    Bağlı 3 süreç bileşeni
    1. Madde döngülerinin niteliklerini tanımlar.
    2. Madde döngülerini şema üzerinde inceleyerek veri toplar ve kaydeder.
    3. Madde döngülerini yorumlar ve değerlendirir.
  5. [FB.8.7.5] Madde döngülerinin yaşam açısından önemini yapılandırabilme

    Bağlı 2 süreç bileşeni
    1. Madde döngülerinin yaşam açısından önemi ile ilişkisini ortaya koyar.
    2. Madde döngülerinin yaşam açısından önemi konusunda elde ettiği bilgileri uyumlu bir bütün olarak açıklar.
  6. [FB.8.7.6] Küresel iklim değişikliklerinin nedenlerini ve olası sonuçlarını tartışabilme

    Bağlı 3 süreç bileşeni
    1. Küresel iklim değişikliklerinin nedenleri ve olası sonuçlarına yönelik mantıksal temellendirme yapar.
    2. Küresel iklim değişikliklerinin nedenleri ve olası sonuçlarına yönelik mantıksal tutarsızlıkları tespit eder.
    3. Küresel iklim değişikliklerinin nedenleri ve olası sonuçları konusunda geçerli bir fikir oluşturur.
  7. [FB.8.7.7] Ülkemizdeki küresel iklim değişikliğinin sebep olduğu bir problemi çözebilme

    Bağlı 5 süreç bileşeni
    1. Ülkemizdeki küresel iklim değişikliğinin sebep olduğu problemi yapılandırır.
    2. Yapılandırılan problemi özetler.
    3. Problemin çözümüne yönelik gözleme ve veriye dayalı tahmin yürütür.
    4. Problemin çözümüne yönelik önermeler üzerinden akıl yürütür.
    5. Ülkemizdeki küresel iklim değişikliğinin sebep olduğu problemin çözümüne yönelik değerlendirme yapar.

Bir amacı listede bulmanız öğrencinin o amaca gereksinim duyduğunu göstermez. Önce mevcut performansı değerlendirin; uygun amaç ve bağlı bileşenleri kendi öğrenciniz için seçin.

Programın güncellik ve kapsam notu

MEB program indeksindeki 2026 Fen Bilimleri (3-8) kaydı, güncel TYMM sınıf görünümü ve Okul Belgem BEP kütüphanesi esas alınır.

  • • 8. sınıfın ünite ve öğrenme çıktıları diğer sınıflardan ayrı gösterilir; sınıflar tek içerik sayfasında birleştirilmez.
  • • Resmî program 3. sınıfta başlar; kaynakta bulunmayan 1. ve 2. sınıf Fen Bilimleri kapsamı üretilmez.
  • • Ünite ve öğrenme çıktısı sayıları yalnız resmî kaynağa göre oluşturulmuş BEP içerik kütüphanesinden türetilir; programın diğer açıklama bölümleri BEP amacı olarak sayılmaz.

Okul Belgem araçları

BEP durumu

Bu kapsam Okul Belgem BEP amaç kütüphanesinde kullanılıyor.

Yıllık plan durumu

Yıllık plan aracı bu ders ve sınıf için program, çizelge ve yıllık dağılım zincirini ayrıca doğrular.

Resmî program kaynağı

Kaynak kurum: T.C. Millî Eğitim Bakanlığı / Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı. Son kaynak doğrulama tarihi: 2026-08-31. Okul Belgem programın resmî yayımlayıcısı değildir.